Programcılar Günü ne zaman sorusunun cevabı, tam da yazılımcılara yakışır şekilde bir hesaplama gerektiriyor: gün, yılın 256. günü kutlanıyor. Normal yıllarda bu 13 Eylül’e, Şubat’ın 29 çektiği artık yıllarda ise 12 Eylül’e denk geliyor. Bir sonraki Programcılar Günü 13 Eylül 2027, Pazartesi tarihinde ve sayaç hesabı senin yerine yapıp kalan süreyi gösteriyor.
Neden 256?
256 sayısı bilgisayar dünyasının temel taşlarından birine işaret ediyor: bir bayt, yani sekiz bit, tam olarak 256 farklı değer alabilir. Bu sayı aynı zamanda 2’nin 8. kuvveti ve bir yıldaki gün sayısının altında kalan en büyük ikinin kuvveti. Onaltılık sistemde yazınca 0x100 olması da işin ayrı bir eğlencesi.
Tarih nasıl hesaplanıyor?
Ocak 31, Şubat 28, Mart 31, Nisan 30, Mayıs 31, Haziran 30, Temmuz 31 ve Ağustos 31 gün; toplamda 243 gün eder. 256’ya ulaşmak için 13 gün daha gerekir, bu da 13 Eylül demek. Artık yılda Şubat bir gün uzun olduğu için toplam 244 olur ve 256. gün 12 Eylül’e kayar.
Bir imza kampanyasından resmi meslek gününe
Günün fikri 2002’de Rusya’da ortaya çıktı. Parallel Technologies şirketinde çalışan Valentin Balt ve Michael Cherviakov, programcılar için resmi bir gün belirlenmesi amacıyla imza toplamaya başladı. Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev 11 Eylül 2009’da imzaladığı kararnameyle günü resmi meslek günü olarak tanıdı. Sonrasında gün dünyanın dört bir yanındaki yazılım ekiplerinde sosyal medya ve şirket içi kutlamalarla benimsendi.
İlginç bir not: Çin’de ayrı bir Programcılar Günü var ve 24 Ekim’de kutlanıyor. Tarih 10/24 şeklinde yazıldığında 1024 sayısını, yani 2’nin 10. kuvvetini çağrıştırdığı için seçilmiş; bu tarihin artık yıllardan etkilenmemesi de bir avantaj.
Ekipçe kutlamak için fikirler
- 256 dakikalık hackathon: Ekipçe küçük bir iç araç ya da eğlenceli bir proje için tam 256 dakika ayırın.
- Eski kod müzesi: Herkes ilk yazdığı kodu ya da en garip çalışan çözümünü paylaşsın.
- Açık kaynak katkısı: Kullandığınız bir kütüphanede küçük bir dokümantasyon düzeltmesi bile anlamlı bir katkı.
- Mentorluk saati: Kıdemli geliştiriciler yeni başlayanlarla bir saatlik soru-cevap yapsın.
- Teknik borç günü: Uzun süredir ertelenen küçük düzeltmeleri bitirmek için yarım gün ayırın.
Ofiste bir kutlama yapacaksan geri sayımı tam ekran modunda ekip ekranına yansıtabilir, şirketin iç sitesine widget olarak gömebilirsin. Sprint bitişi gibi kendi tarihlerin için de birkaç saniyede özel bir sayaç oluşturabilirsin.
Kodun ilk yazarlarından biri: Ada Lovelace
Programcılar Günü’nde anılmayı hak eden isimlerden biri İngiliz matematikçi Ada Lovelace. Lovelace, 1843’te Charles Babbage’ın tasarladığı Analitik Makine üzerine yazdığı notlarda, makinenin bir sayı dizisini hesaplaması için adım adım bir yöntem tarif etti. Bu notlar bugün çoğu kaynakta ilk bilgisayar programlarından biri olarak kabul ediliyor. Teknolojide kadınların katkılarını anan Ada Lovelace Günü ise her yıl ekimin ikinci salı günü kutlanıyor. Ekipte bu iki günü birbirine bağlayan bir sunum ya da sohbet, kutlamaya güzel bir derinlik katabilir.
Teknoloji meraklıları için diğer günler
Sayılarla aran iyiyse 14 Mart’taki Pi Günü tam sana göre. Dijital kültürün eğlenceli tarafı için 17 Temmuz Dünya Emoji Günü, bilimkurgu için ise 4 Mayıs Star Wars Günü takvimde seni bekliyor.