Hayvanları Koruma Günü ne zaman sorusunun cevabı sabit: Dünya Hayvanları Koruma Günü her yıl 4 Ekim’de kutlanıyor. Bir sonraki 4 Ekim 4 Ekim 2027, Pazartesi tarihinde ve sayaç kalan süreyi canlı olarak gösteriyor. Bu sayfada günün nereden çıktığını, Türkiye’deki yasal çerçeveyi ve o gün yapabileceğin somut şeyleri bulacaksın.
Bir köpek uzmanının fikriyle başlayan hareket
Günün fikir babası Alman kinolog (köpek bilimci) Heinrich Zimmermann. İlk etkinlik aslında 4 Ekim için planlandı, ancak salon o tarihte müsait olmadığı için 24 Mart 1925’te Berlin’deki Spor Sarayı’nda yapıldı ve beş binden fazla kişi katıldı. Kutlama ilk kez 1929’da 4 Ekim’e taşındı.
Mayıs 1931’de İtalya’nın Floransa kentinde toplanan Uluslararası Hayvan Koruma Kongresi, Zimmermann’ın önerisini oy birliğiyle kabul etti ve 4 Ekim dünya çapında Hayvanları Koruma Günü olarak benimsendi. Tarihin seçilmesinin nedeni, hayvanların koruyucu azizi kabul edilen Assisili Aziz Francesco’nun yortu günü olması.
Türkiye’de hayvanlar ve hukuk
Türkiye’de temel düzenleme 2004’te kabul edilen 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu. Temmuz 2021’de yürürlüğe giren 7332 sayılı kanunla bu metinde önemli değişiklikler yapıldı:
- Ev ve sahipli hayvanları öldürmek için hapis cezası öngörüldü; hayvana eziyet artık yalnızca idari para cezasıyla geçiştirilen bir konu değil.
- Pet shoplarda kedi ve köpek satışı yasaklandı.
- Sahipli kedi ve köpeklerin dijital kimlikle kayıt altına alınması zorunlu hale getirildi.
- Belediyelere hayvan bakımevi kurma yükümlülüğü getirildi; hayvanlı yeni sirk ve yunus parklarının açılması yasaklandı.
Mevzuat zamanla değişebildiği için güncel ayrıntılara Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi kaynaklarından bakmak en sağlıklısı.
4 Ekim’de gerçekten fark yaratan adımlar
- Yerel bakımevini ara: Çoğu belediye barınağı mama, battaniye ya da gönüllü yürüyüş desteğine ihtiyaç duyar; ne gerektiğini önceden sor.
- Sahiplenmeyi düşün, satın almayı değil: Barınakta yuva bekleyen bir dostu ziyaret etmek kararını değiştirebilir.
- Su kabı bırak: Apartman önüne ya da bahçeye koyacağın temiz bir su kabı sokak hayvanları için yıl boyu işe yarar.
- Kendi hayvanının kaydını kontrol et: Mikroçip ve kayıt bilgilerinin güncel olduğundan emin ol.
- Okulda ya da ofiste kısa bir sunum yap: Yaban hayatı, sokak hayvanları ya da sorumlu sahiplenme üzerine on dakikalık bir konuşma bile farkındalık yaratır.
Bir okul etkinliği ya da dernek buluşması düzenliyorsan bu geri sayımı tam ekran modunda duvara yansıtabilir, paylaşım bağlantısını gönüllü grubuna iletebilirsin.
Sokak hayvanlarıyla yaşarken bilmen gerekenler
Türkiye’de sokak hayvanları şehir hayatının bir parçası ve onlara yardım etmenin doğru yolları var. Mama ve suyu temiz kaplarda, trafiğe ve apartman girişlerine uzak noktalarda bırakmak hem hayvanların hem komşuların rahatı için önemli. Tuzlu, baharatlı yemek artıkları ve pişmiş kemikler hayvanlara zarar verebilir; bu yüzden artık yemek yerine uygun mama tercih edilmeli. Yaralı ya da hasta bir hayvan gördüğünde bulunduğun belediyenin veteriner işleri birimine veya çağrı merkezine haber vermek, onu kendi başına taşımaya çalışmaktan çoğu zaman daha güvenli bir yol. Mahallende düzenli besleme yapan gönüllüler varsa onlarla iletişime geçip saatleri ve noktaları birlikte belirlemek, emeğin boşa gitmemesini sağlar.
Hayvan dostları için takvim
4 Ekim’in yanı sıra Dünya Kediler Günü 8 Ağustos’ta, Dünya Köpekler Günü ise 26 Ağustos’ta kutlanıyor. Bu günleri takvimine ekleyip yıl içine yayılan küçük destek planları yapmak, tek günlük bir paylaşımdan çok daha kalıcı bir etki bırakır.